23 de febrero de 2017

A última carta (o recuerdos del pelo largo)



Posiblemente sexa esta a última carta que che podo escribir. Polo menos até que chegue a primavera e cos primeiros días de sol se produza o desxeo. Como ben sabes, dende fai uns meses vivo no casquete. No casquete polar, claro. Ao principio pensei que conxestión nasal de polas mañás era debido ao exceso de chocolate, ou de cervexas ou á mala alimentación en xeral. Pero pronto me decatei de que tiña máis sentido pensar que era o frío. I é que os doce metros de corredor que separan a miña habitación do cuarto de baño poden chegar a ser moi perigosos, sobre todo cando ás 6’30 da mañá vas en calzóns e intentando esquivar as placas de xeo que se forman nas baldosas. O outro día esvarei e perdín o control Menos mal que non viña ningún oso polar de fronte. Pois teño a sensación de que non estou so neste piso. Tal vez sexan os primeiros síntomas da conxelación, pero polas noites creo ouvir ruídos estraños no corredor. Estou convencido de que son focas ou pingüíns escorregando dun lado a outro. O espertador soa varias veces antes de que me atreva a botar o brazo para apagalo. E o problema máis grave é saír da cama. De feito, teño gran destreza en vestirme debaixo das sabas. Na cociña nace algún río. É un manancial, non teño a menor dúbida. Ao entrar sentes como a humidade atravesa a roupa e dificulta a respiración. Unhas plantas briófitas, posiblemente liques ou carrizas, comezaron a aparecer por debaixo da fiestra e a carón da lavadora. Sempre deixo a porta da neveira aberta para que o ambiente se quente un pouco. Moitas veces non consigo prender o fogón para facer café. Pode parecer esaxerado, pero teño que poñer o salchichón ao baño maría para poder cortar uns tacos, e o queixo... o queixo parece xeado de nata. Polo menos descubrín que o granizado de cervexa non está mal de todo. Fai unhas semanas que teño uns calcetíns a secar na terraza. pero non me atrevo a ir buscalos, pois aparte da xeada que colga deles hai risco de aludes. No cuarto de baño está Amalia. Conxelouse o mesmo día que nos coñecemos. Dixo que lle apetecía darse unha ducha, e non puido soportalo. Hai que ser moi rápido para cerrar a billa do agua quente ao mesmo tempo que colles a toalla para secarte. Agora resulta un pouco incómodo, pois quedou como unha estatua, cun pe fora e outro dentro da bañeira. Polo menos serve para colgar a toalla. Supoño que cando chegue a primavera sairá da invernía casual na que quedou. O outro día comecei a queimar os mobles. Primeiro foi unha mesiña de noite, pero non foi suficiente. Hoxe empecei a arrincar as madeiras do chan, non creo que duren moito. Comeza a facer frío. Do monitor colgan pequenas agullas de xeo. Non podo continuar pensando, as ideas fanse cada vez máis densas. Se desaparezo vídeme a buscar a este iceberg no que se está a converter o piso. Espero que iso do cambio climático sexa certo. Vai ser o único modo de sobrevivir. Mentres tanto avisa ao exercito para que envíen mantas. Saúde e república.




26 de mayo de 2016

Non corras!!


Estaban diante miña na caixa do supermercado. Un home e unha muller, unha parella de vellos que viñan de facer a compra semanal e agardaban a súa vez para pagar. Xa tiñan todo enriba da cinta e borboriñaban entre eles, organizando seguramente o resto do día, cando de súpeto se decataron de que esqueceran coller o pan.
A muller, pequerrecha e bulideira, marchou na procura do pan mentres o home miraba con cara de circunstancias. A muller, áxil aos seus ben levados setenta anos, calzaba unhas zapatillas de facer deporte violetas, moi modernas, e pasou por diante miña sorrindo, como dicindo hai que ver que cabeciña a nosa! E o home, coñecéndoa, seguramente despois de cincuenta anos de matrimonio, berroulle cariñosamente aquilo de "Non corras!!"
E algo cambiou.
Eu xa estaba imaxinando como sería a vida destes vellotes. Gustoume ver a un home maior acompañando á súa parella a facer a compra en lugar de estar mirando como arranxan as xa famosas fochancas de Compostela. Gustoume que levaran medio quilo de parrochas, que fritidas están riquísimas e un bote de nocilla porque seguramente a fin de semana virán os netos, ou mesmo os bisnetos!! Gustoume o seu xeito de se mirar, de falarse agarimosamente, e como eran pequerrechos coma nós non puiden evitar avanzar trinta anos na miña propia vida e atoparme comigo mesmo e co meu amor facendo a compra un día calquera da primavera do 2046.
E sentinme ben, satisfeito.
Pero cando escoitei ao home dicir "Non corras", do mesmo xeito e co mesmo amor co que eu llo digo vinte veces ao día ás miñas crianzas o mundo mudou. Mirei para el, el sorriume e eu, que non son de sorriso fácil, notei como se me iluminaba a cara e lle devolvía o sorriso. O home algo debeu entender, seguramente intuíu que eu levo un tempo buscando unha confirmación, unha sinal, un algo que lle dea sentido á vida porque cun pequeno e cómplice movemento afirmativo da súa cabeza comprendín que me dicía que o tiña diante dos meus ollos, que o único sentido que pode ter a nosa existencia é aprender a vivila sen correr, saber camiñar e chegar a vellos de maneira serena, coa tranquilidade vital que dan os días ben levados e coa certeza de que non fixemos mal a ninguén.
Pareceume que ese "Non corras" moi ben podería ser para min, que nos últimos tempos ando correndo detrás daquilo que se me escapa sen chegar a saber o que é. Souben que aquel homiño de máis de setenta anos estaba a me contar que o sentido da súa vida era aquela muller pequerrecha con zapatillas de facer deporte, que sempre vai ás presas de tan rebuldeira que é e que se lle di que non corra é porque non hai presa por chegar, o verdadeiramente importante está sempre no camiño, en ser quen de compartilo con aqueles aos que queremos.
E decidín ser feliz no medio do camiño.
Nin antes nin despois.

Aquí e agora que teño todo cando preciso e non necesito máis nada. 

20 de mayo de 2016

Moments d'éternité.



Buscaba acubillo nas palabras,
buscaba entendemento para este ser pensante,
fios cos que tecer o futuro
comprendendo os retallos do pasado.

Buscaba explicaciones para los fracasos,
quería recuperar amistades,
volver al estremecimiento de los quince años
cuando todo era nuevo, cuando el verbo era tan real y poderoso
que hablar era una manera de actuar.

Andaba confuso na procura de certezas
esculcando nos ollos do outro
o reflexo do que eu era,
unha imaxe que me materializase,
unha confirmación da miña existencia
como parte importante no mundo dos demais.

Pero la única certeza es la vida,
la esencia perpetuándose a través de generaciones
la irrenunciable lucha de la madre
asegurando la pervivencia de su estirpe.

O fluir da eternidade a través de mín,
ese retrinco de divinidade que son,
esa casualidade que me fai existir,
ser algo máis que materia neste preciso instante,
posuír conciencia, vontade e enerxía neste lugar e neste momento
que patéticamente me empeño en desaproveitar.

Mais parfois, je suis le feu,
je suis volonté, je suis intensité
Je peux conquérir le monde, traverser les mers,
escalader les montagnes et retour...
Retour tous les soirs, mon amour,
embrasser votre taille, votre petit corps
et dormir, rêver peut-être.


And now I'm here,
looking for eternities in your body,
the body that performed the miracle of creation
and I thing that the only meaning of life
it's consciously live.





18 de abril de 2016

Lecturas.


Saber acabar las cosas, dejar de perder el tiempo intentando ser lo que no somos. Ser capaz de abandonar un proyecto si no nos satisface; dejar un libro a medio leer si lo único que nos mueve a continuar es la necesidad casi obsesiva de acabar las novelas que comenzamos.
No esforzarnos por mantener el contacto con aquellos que no desean estar en contacto con nosotros. Aceptar que fracasan las amistades y los amores, que podemos fracasar como padres o como hijos sin que ello signifique que somos personas fracasadas. Atrevernos a decir que merecíamos algo más de algunos y que otros merecieron también algo más de nosotros.
No apegarse al pasado, no intentar que lo que funcionaba antes siga funcionando ahora. Admitir que cambiamos, que buscamos otras experiencias y que necesitamos otros afectos y otras atenciones. Las viejas compañías pueden no querer acompañarnos, y no pasa nada. Lo que antes nos entusiasmaba puede no motivarnos, y no pasa nada.
Abrir las ventanas y que entre el aire fresco. Abrir las puertas y que entren nuevas personas en nuestra vida. Que nuestra casa sea acogedora para el que quiera venir, y saber ser agradecido cuando nos inviten a entrar en el hogar de los otros.
Quemar las cartas que nunca fueron enviadas y las fotografías de los que ya nos olvidaron. Deshacernos de los libros viejos, de las pequeñas cosas que guardamos como recuerdos de otros tiempos que fueron peores, de los apuntes de esa carrera con la que nunca ganaremos el pan nuestro de cada día. Borrar todas las anotaciones para esas novelas que ya nunca escribiremos, eliminar todas las carpetas con relatos a medio empezar y antes de pensarlo dos veces vaciar la papelera de reciclaje. Quedarnos solamente con todo lo que nos queda por escribir.
Olvidar que una vez quisimos ser poetas y que siguiendo malos consejos nos enredamos en la prosa vil. Volver a anotar versos sueltos y darles forma hasta convertirlos en poemas, tal vez sonetos. Volver a buscar el sentido de la vida, recuperar nuestra parte espiritual, creer en un dios hecho a nuestra imagen y semejanza.
Hacer solamente lo que nos gusta y nos divierte, volver a jugar al WoW, ver capítulos de Expediente X como si fuera la primera vez, llegar tarde a los sitios para probar experiencias nuevas, quedarnos en casa si no tenemos ganas de salir o quedarnos en el bar si no queremos volver a casa.
Atrevernos a ser como queremos ser, y no como siempre fuimos o como los demás esperan que seamos. Escalar esa montaña, bañarnos en el mismo río veinte años después sin importarnos lo que diga Heráclito, volver a cantar las canciones de Radio Futura en la ducha, comprar palmeras de chocolate y no compartirlas con nadie.
Disfrutar, en definitiva, del tiempo y de la compañía sin importarnos demasiado que tal vez sea esta nuestra última primavera.


8 de abril de 2016

Comendo cereixas na eternidade.




Outro marzo que remata, e xa van cinco, dende que marchaches sen dicir adeus. Houbo choivas e temporais; houbo días azuis, viaxes e flores; houbo vida rebentando ao nacer, e bágoas, e sorrisos; houbo, en definitiva, o lento transcorrer das xornadas.
Outra primavera que chega, outro inverno que marchou deixando sementes de esperanza e traballo por facer. Van medrando os días e van medrando as ganas de conquistar o noso pan, de elevarnos sobre a fortuna que nos tocou no reparto de vidas e fortalecer os nosos ombreiros para que as nosas crianzas poidan ver alén do mar, máis alá das estrelas.
Sempre foi así, e ti ben o sabes. Sempre quixeron as humanas xentes buscar un futuro mellor para os seus, deixar un terreo e catro pesetas no peto polo que puidera acontecer. E darlles estudos, mesmo vender un monte para axudar a pagarlles a universidade.
E nestas andamos, Tía, criando o mellor que sabemos e dando un pouco máis do que podemos. Seguramente gostarías moito de velos xogar pola horta adiante, escoitar os razoamentos do cativo e asombrarte co temperamento rabudo da cativa. E eles estarían encantados ao verte untar o pan cunha culler para enchelo ben de nocilla. Quen sabe, se lle cadra algo de tí habita no seu interior, na carga xenética que vai facendo medrar os seus corpos e no elán vital que fai conformando o seu ser, esa realidade que aínda non podemos explicar pero na que centos de xeracións quixeron crer.
E nestes días nos que Sada aparece anegada penso nas nosas conversas no Venezuela ou no Rincón de Burgos, a túa estrañeza polos novos edificios que Monchito, o mozo dos recados da farmacia, estaba facendo nesas Brañas nas que sempre houbo auga. Sempre busca o seu sitio o auga, do mesmo modo que a primavera sempre trae a súa luz e a súa forza. Todo é cíclico, todo se repite e por iso, nestes días nos que intento desfacerme de tantas cousas, penso que dalgún modo estamos a compartir os mesmos soles e as mesmas choivas.
Xa non queda nada e sen embargo hai días nos que sinto que o tempo que pasamos xuntos existe nalgún lugar, que o amor e as palabras e o entendemento que tanto nos achegou non morreron. Eu, sempre tan obsesionado polo aproveitamento do tempo comezo a ter a certeza de que o único que vai quedando son os momentos nos que realmente nos sentimos unidos a alguén. Non importa o que fagamos, non importan as metas que academos ou os triunfos que consigamos. O que realmente nos elevará sobre a simple existencia son os instantes de verdadeira compañía do outro, esa sensación de proximidade e quentura que nos fai sentir plenamente instalados no presente.
Quero pensar que cando marchaches levabas os petos cheos deses momentos, e igual que pasabamos as tardes comendo cereixas agora pasaras as eternidades rememorando aqueles retrincos de tempo nos que tan ben estivemos.

Bicos, e até outro día. 

26 de febrero de 2016

O abraiante espectáculo da sesión vermú.


Cando apareceu con aquel cativo na sesión vermú ninguén soubo moi ben o que pensar. As vellas comezaron a sacarlle parecidos con aquel tío da avoa que marchara a facer as Américas nos anos 30 ou coa curmá da avoa Milagritos, que marchara cun feirante a Portugal e da que nunca máis se soubera. Non había nada que fixera pensar que aquel neno fose da familia do Francisco, pero para algunhas das vellas que estaban no campo da festa o costume era que o día do Patrón se xuntase a familia para ir á misa e resultáballes difícil comprender que aquel cativo non fose parente dalgún veciño. Certamente, o Francisco sempre facía o que lle petaba e non amosaba respecto algún pola tradición, pero traer a un forasteiro á festa máis importante da parroquia era algo que nunca antes se vira.
Pero os que viñan da cidade a pasar as festas coas súas familias non lle buscaban parecidos. Simplemente pensaron que se trataba dalgún amigo da escola de Ainara ou Brais que viñera pasar uns días no pobo. Ninguén achaba estraño o feito de que fose negro, afeitos como estaban a ver en Compostela a parellas con nenos adoptados. Na maioría das escolas da capital había nenos de moitos países distintos, e de distintas razas e xa a ninguén sorprendía ver xogando nos parques crianzas negras ou chinesas, e moito menos ás propias crianzas, que no último que se fixaban era na cor de pel. E aquela mañá o campo da festa parecía un parque metropolitano, con grupos de nenos correndo dun lado para outro con total normalidade, facendo moi difícil diferenciar aos que eran do pobo dos que viñeran á festa.
Non faltaron as bromas dos homes que ían chegando á barra da tasca ao ar libre que montaran os da comisión de festas. O tema de conversa eran as posibles escapadas nocturnas do Francisco. “E parecía parvo cando o mercamos”- dixo o alcalde pedáneo como unha maneira de iniciar a chanza que todos rían pero que a ninguén facía graza xa. Os catro ou cinco fregueses que acompañaban a Don Celso aquela mañá rían os seus comentarios ou remataban algunha frase sen demasiado entusiasmo e con algo de servilismo herdado tal vez dos seus pais. Unha especie de reverencia ridícula cara á familia rica do pobo que podía empregarche a un fillo na fábrica de cemento ou buscarche un piso en Santiago para que a filla pequena estudara enfermería.
E que dicir de Dona Fina, empoleirada como estaba no medio das mulleres do pobo, presumindo de modernidade por ser quen de tomar o vermú botando un pito sen prestarlle a máis mínima atención a mirada de desaprobación do seu sogro. Ela, que estudara na cidade antes de casar con Celso, gostaba de provocar de cando en vez ao vello xuíz de paz sabendo que era deses homes capaces de montar un cristo se a banda non toca o himno nacional ao paso do Santo. No pobo aínda recordaban a cara que puxera o vello Celso cando a súa nora, casaba había uns meses e xa preñada de Icía, comezou a bailar no medio da rapazada do pobo e quixo metelo a el no medio daquel rebumbio de risas e aplausos. A todos menos a el lles parecera adorábel o detalle de Fina.
A medida que os veciños chegaban ían comentando o do cativo do Francisco e entre as miradas curiosas delas e as risas retranqueiras deles conseguiron que a noticia do día fose un rapaz ao que ninguén coñecía e sobre o que todos comezaban a ter teorías cada vez máis estrafalarias. Entre o ambiente festeiro e o alcol que comezaba a afectar a algúns escoitábanse teorías de todo tipo: que si adoptaran a un neno sen que ninguén o soubera; un neno saharauí no programa de vacacións solidarias; un compañeiro de clase; un acollemento temporal e houbo incluso quen sospeitaba que era un fillo que o Francisco encargara nalgunha das súas estancias en África. O que máis chamaba a atención é que ninguén se achegara a Francisco a preguntarlle, a pesar de que dende que chegara estaba nunha esquina da baiuca falando tranquilamente con Manolo e sen prestarlle a menor atención aos comentarios dos que sen dúbida se sabía protagonista. 
O Francisco sempre fora un tipo raro para o resto do pobo. Aos 18 anos, en principiando a carreira de medicina en Compostela, comezara a colaborar con MSF e cambiou as vacacións nas praias do pobo polos campamentos de refuxiados en países africanos. Iso, e o feito de ter casado cunha arquitecta de Vigo, fixo que durante moitos anos só viñera polo pobo de cando en vez. Moitos quixeron ver nisto unha sinal de fachenda e non faltou quen comentou no bar que ao cativo da Carmen se lle subiran os fumes. Non perdoaban que dende sempre fose o mellor estudante na escola unitaria de dona Luisa, que nunca precisase de clases particulares e que obtivese a mellor nota no selectivo no mesmo ano no que Celso suspendía por segunda vez as probas, despois de estar dous anos nunha academia privada da cidade preparando os exames
Todo cambiou facía oito anos, cando nacera a súa primeira filla. Dende entón pasaba tres ou catro semanas no verán na antiga casa dos avós e conseguira retomar a amizade con Manolo e Braulio, os seus inseparables amigos da infancia.
Cando a orquestra comezou a tocar xa case ninguén reparaba no cativo negro que viñera con Francisco. A rapazada comezara a brincar polo campo da festa  totalmente alleos ás especulacións que provocaba a presenza daquel neno que ninguén coñecía . Parecía que tampouco os cativos do Francisco o coñecían demasiado xa que ían facéndolle preguntas a medida que os outros nenos lles preguntaban a eles.
Finalmente foi Icía, a filla maior do alcalde, a que sentiu a necesidade de vir informar aos maiores sobre o que sabía daquel novo compañeiro de xogos. Así, no que duraba un pasodobre, o pobo enteiro foi coñecendo que o seu nome era Mamalud e que tiña sete anos. A súa mamá era senegalesa e non vivía en Compostela senón nunha casa ás aforas do pobo.
Pero cando a muller de Francisco apareceu polo campo da festa fíxose un incómodo silencio. Viña acompañada por unha rapaza duns 30 anos que acaparou a mirada da maioría dos homes e de todas as mulleres do pobo. A súa pel negra contrastaba co vestido branco que levaba e que a pesar da súa folgura non disimulaba o seu corpo lanzal, as largas e esveltas pernas e os seus firmes peitos. Era unha fermosa muller africada á que se abrazou o cativo como se fixese anos que non a vía.
As dúas mulleres achegáronse a Francisco mentres un pequeno balbordo comezaba a escoitarse debaixo da carpa que a comisión de festas instalara para previr as posibles choivas de agosto.
O cantante do trío que estaba amenizando a sesión vermú decidiu que era o momento de animar a festa e alzando a voz berrou ese mantra que todos os veráns se repite en todas a aldeas do noso país.
-Veña, veciños, imos seguir con esta cumbia para gozar!!!
Pero aquel pobo xa non estaba para festas.
Aquel pobo estaba facendo un xogo de miradas nas que como se das ondas do mar se tratase todos foron chegando á mesma conclusión. A maioría dos homes do pobo sorprendéronse ao ver á rapaza forasteira, pero nalgúns casos esta sorpresa ía acompañada de incomodidade e noutros casos non, segundo o estado civil de cada un deles. Os casados decidiron apartar a vista ou directamente darlle as costas ás dúas mulleres que se estaban achegando a Francisco, os que estaban bailando coas súas mozas preferiron facer coma que non vían nada, e os que non tiñan parella sorriron sen ningún reparo e mesmo saudaron á moza que chegara cun leve xesto de cabeza.
As mulleres tampouco non foron indiferentes á chegada da descoñecida. Sabían que dende sempre existía un prostíbulo na estrada xeral, a dous quilómetros do pobo, e a maioría sabía que os seus homes ou fillos visitaran algunha vez o estabelecemento, pero non contaban que o día da patroa se presentase alí unha daquelas mozas. Pois se unha cousa comezaban a sospeitar os veciños daquel pobo é que aquela moza traballaba naquel local e que desta vez o Francisco fora demasiado lonxe nas súas teimas solidarias.

Pero o que provocou un silencio tal no campo da festa daquel pobo que até o trío deixou de tocar foi que o Alcalde, Don Celso, comezase a mirar para o cativo mulato no preciso momento no que Dona Fina estaba mirando para el. Dona Fina reparou entón en que nese preciso momento estaban xuntiños o seu fillo Gonzalo e o cativo da rapaza do club. E cunha expresión de noxo mirou para o seu marido para descubrir que non so o seu marido, senón o pobo enteiro, estaba mirando para ela, para os cativos e para o propio alcalde que con expresión de asombro polo parecido dos dous nenos parecía estar botando contas.

17 de diciembre de 2015

El repetitivo Síndrome del Nido.



Recuerdo que hace unos años asistí a unas cuantas clases de preparación al parto. Todo era nuevo para nosotros y alguna que otra vez me parecía escuchar la voz del replicante de Blade Runner diciendo aquello de "Yo he visto cosas que vosotros no creeríais..." cuando la matrona nos contaba todo lo que nos esperaba con eso de la crianza. Las instrucciones de funcionamiento de los bebés son tan amplias y abarcan tantas cosas distintas que al final decidimos utilizar el método piel con piel para todo. Cólico del lactante: piel con piel; fiebre; piel con piel; dientes: piel con piel; dormir: piel con piel; hambre: piel con piel (de mamá, claro).

Pero lo que me viene a la cabeza estos días es el llamado Síndrome del Nido. Nos explicaba la matrona que unas semanas antes del parto a la embarazada le daba por ordenar toda la casa, organizar armarios, cambiar cosas de sitio o deshacerse de lo que ya no servía. Debo confesar que también yo sufrí una especie de Síndrome del Nido y el día anterior al parto, mientras mi amor subía y bajaba escaleras, yo me dediqué a limpiar la nevera. No puedo explicar lo que sucedió, simplemente abrí la puerta de la nevera y comencé a vaciar cosas, a limpiar todos los estantes e incluso creo recordar que saqué todas las bandejas y las fregué varias veces, como si en lugar de guardar comestibles en el frigorífico tuviésemos residuos radioactivos y altamente contaminantes. Si, es verdad, leyendo las etiquetas de algunos productos parece que en lugar de alimentarnos hacemos mezclas químicas en nuestro organismo, pero lo normal es que las neveras no acumulen tanta porquería como para estar toda la tarde limpiándola, como hice yo aquel viernes.

Pero no quería hablar de mis proezas con la bayeta y el estropajo, que para eso está el increíble Braulio Mackenzie, sino del Síndrome del Nido. Y pienso en el Síndrome del Nido porque en estos días comienzo a reorganizar mi libreta mental de intenciones y proyectos pensando en todo lo que haré el próximo año. Organizo mi escritorio, reciclo viejos papeles, comienzo nuevos cuadernos con cronogramas anuales y anotaciones sobre los libros pendientes de lectura y los relatos que intentaré escribir. Me prometo a mi mismo que intentaré escribir a mis amistades un poco más, o al menos un poco. Hago listas con los viajes y las cosas que pretendo hacer en el año 2016. En fin, que todo el mundo hará lo mismo al acercarse el fin de año.

Se trata de una fase que suele durar unas semanas y que en mi caso suele ser repetitiva por partida doble. Es en estas fechas cuando más suelo organizar mis prioridades y suelo anotar las mismas cosas. Las listas van repitiéndose año tras año y sucede que algunos de los propósitos van pasando de una lista a otra hasta que finalmente desaparecen en el tiempo como lágrimas en la lluvia. Lo más curioso es que casi siempre anoto como objetivo dejar de hacer listas y planes y pasar a la acción, no perder tanto el tiempo buscando razones para la acción o excusas para la inactividad y finalmente suelo llegar a los últimos días del año con con un ataque intenso del Síndrome del Nido y comienzo a organizar de forma compulsiva mis prioridades e intereses para que al final todo continúe igual. O tal vez no.       
                       
Vayamos terminando ya. Es hora de dormir.